Мертвым не балиць, частка 2

  – Што за пальба?

  Не адказваючы, капітан запальчыва ўскідвае свой падбародак.

  – Ану, збірайце манаткі! Марш адсюль!

  – Куды марш? Навокал немцы, – спакойна кажа Каця.

  Сахно з кароткай збянтэжанасцю пазірае на яе.

  – Туды! Упярод! Да сваіх! – махае ён за дамоўку ў поле.

  Каця ўздыхае і адварочваецца. Да Сахно, хутаючыся ў ватоўку, падыходзіць стары.

  – Там міны, сынок. Надоечы немцы раскладвалі. Сам бачыў. Тут увакурат грузавікі стаялі. А яны па полі разносілі.

  Каця, стоячы збоку, зашпільвае паўшубак. Танкіст, падышоўшы ззаду, ссоўвае на патыліцу свой зухаваты шлем і прыслухоўваецца да размовы. Сахно пранозліва глядзіць на старога. А я амаль фізічна адчуваю, як нешта ў маім нутры паныла і відавочна асядае.

  – Дзе край міынага поля? Дзе абход? Будзеш паказваць! – загадвае Сахно.

  Стары разводзіць рукамі.

  – А хіба ж я ведаю? Спярша дык бачыў. А пасля яны мяне ў горад завезлі. Колькі яны тут наклалі – д’ябал іх ведае!

  На маленькім падворку настае напружаная паўза. Чуваць толькі самалётны гул. Некалькі вераб’ёў злятаюць са страхі і рухава скачуць па снезе ля нашых ног. Сахно азірае аколіцу.

  – Так, – рашае капітан. – Раненых пакінуць. Немца шлёпнуць. Хаця адставіць. Немец пойдзе з намі.

  Падаўшыся наперад, я апынаюся перад капітанам.

  – Малодшага лейтэнанта таксама возьмем.

  Мой голас дрыжыць. У тоне нічым непрыкрыты выклік. На гэты раз я яму не саступлю. I Сахно, здаецца, разумее гэта. Строга бліснуўшы на мяне злым позіркам, ён адварочваецца.

  – Толькі пры ўмове, што ты яго панясеш.

  – Памогуць. Яны памогуць, – кажу я і ўмольна пазіраю на Кацю.

  Тая, аднак, скіроўвае свой позірк у поле. Тады я паварочваюся да танкіста:

  – Друг, ты ж падсабіш?

  Танкіст незадаволена чмыхае:

  – А я што – конь?

  Мая стаўка рушыцца. Я ледзьве стрымліваю слёзы. Сволачы абое! I Каця таксама. А я спадзяваўся!.. Цяжка! Страшна! Вядома, свая кашуля прыліпла да цела. Баягузы праклятыя! Ну, але чорт з вамі! Яшчэ пабачым – хто выгадае.

  Мяне душаць крыўда і гнеў. Трэба б ім нешта сказаць, абразіць, зняважыць. Але я не знаходжу слоў і кідаюся ў хату.

  Дзвярэй я за сабой не зачыняю – цяпер мне пляваць на ўсё ў цэлым свеце. Я схіляюся над Юркам. Ён з намаганнем узнімае запалыя вейкі.

  – Юр, ну як ты?

  – Так, нішто, – ціха, перасільваючы стогн, кажа ён і пытаецца: – Чаму стрэлы былі?

  Я не адказваю.

  – Юра, ты можаш? Як-небудзь бярыся за мяне. Рукамі бярыся.

  З раптоўнай трывогай у вачах ён паслухмяна цягне да мяне свае рукі. Я паварочваюся бокам, каб падставіць яму свае плечы. У гэты час у дамоўку нячутна заходзіць Каця. Побач на падлозе я бачу яе валёнкі.